Aardbeien in eigen tuin: zo kweek je zelf heerlijke aardbeien
Zelfgekweekte aardbeien smaken veel beter dan die uit de supermarkt: zongerijpt, vers geplukt en nog warm van de zon. Het goede nieuws is dat aardbeien kweken helemaal niet moeilijk is. Of je nu een moestuin hebt of alleen een balkon met een paar potten, aardbeien in eigen tuin kweken lukt met de juiste aanpak. Ze zijn bovendien gezond: aardbeien bevatten onder meer vitamine C, foliumzuur en kalium.
In deze blog lees je welke aardbeien je kunt kiezen, wanneer aardbeien planten het beste werkt, hoe je ze kweekt in volle grond of in potten en bakken, en welke tips zorgen voor een rijke oogst.
Welke aardbeien kiezen? Junidragers of doordragende
Er zijn twee hoofdgroepen. Welke je kiest, hangt af van hoe je wilt oogsten.
Junidragers (enkeldragende aardbeien)
Dragen vruchten in juni, met een korte plukperiode van 3 tot 4 weken.
Geven in korte tijd een grote oogst, ideaal voor jam.
Vragen minder onderhoud.
Bekende rassen: Elsanta, Sonata, Darselect, Clery, Elvira en Korona.
Het meest geschikt voor de volle grond en voor wie veel tegelijk wil plukken.
Doordragende aardbeien
Dragen vruchten van juli tot oktober, dus de hele zomer en herfst.
De oogst is kleiner en verspreid over maanden. Bloei en oogst lopen door elkaar.
Vragen iets meer onderhoud, onder meer het wegknippen van uitlopers.
Bekende rassen: Rapella, Ostara, Favori, Charlotte, Anais en Sweet Eve.
Het meest geschikt voor potten en bakken en voor wie continu wil plukken.
Wil je van juni tot oktober aardbeien? Plant dan beide soorten.
Wanneer aardbeien planten?
Beste moment: augustus (eerste helft). Aardbeien die je in augustus plant, hebben tijd om vóór de winter te wortelen en geven in de zomer erna al een flinke oogst.
Alternatief: het voorjaar (maart tot en met mei). De oogst is in het eerste jaar bescheidener en de volle productie komt pas in het tweede jaar. Een voordeel: planten zijn in het voorjaar makkelijk verkrijgbaar.
Later in het jaar: sommige doordragende rassen kun je tot eind september planten, maar hoe later je plant, hoe kleiner de eerste oogst.
Ons advies: plant in augustus voor het beste resultaat, en in maart als je dat moment hebt gemist.
Aardbeien planten in volle grond: stappenplan
In drie stappen aardbeien uit eigen tuin? Zo doe je dat:
Stap 1: Kies een zonnige plek
Aardbeien willen minimaal 6 uur zon per dag, want hoe meer zon, hoe zoeter de vruchten. Halfschaduw kan, maar dan worden ze minder zoet. Een beschutte plek uit de wind is een pluspunt.
Stap 2: Bereid de grond voor
Elke normale tuingrond is geschikt, het liefst luchtig en humusrijk.
De pH moet neutraal tot licht zuur zijn (5,5 tot 6,5). Geef geen kalk.
Zorg voor goede drainage: niet te nat, maar ook niet te droog. Een verhoogd bed is ideaal.
Maak de grond 30 centimeter diep los en verwijder onkruid en stenen.
Meng compost of bodemverbeteraar door de grond en werk er een speciale aardbeienmeststof in. Doe dit minimaal 2 weken voor het planten.
Stap 3: Plant de aardbeien
Plant op de juiste diepte: even hoog als in de kweekpot. Niet dieper, want dan rot de wortelkop. Niet ondieper, want dan droogt de plant uit. Het hartje moet boven de grond blijven.
Houd afstand: 25 tot 35 centimeter tussen de planten en 50 tot 60 centimeter tussen de rijen. Reken maximaal 6 planten per m².
Geef water: direct na het planten flink, daarna de eerste 2 tot 3 weken regelmatig. Daarna minder vaak maar wel diep.
Aardbeien planten in bakken en potten
Geen tuin? Geen probleem. Aardbeien doen het uitstekend in potten, bakken en hangende manden, perfect voor balkon of terras. Voor hangende manden kies je doordragende rassen.
De juiste pot:
Minimaal 12 liter per plant. In een pot van 30 tot 40 liter passen 3 tot 5 planten, met ongeveer 30 x 30 centimeter per plant.
Drainagegaten zijn essentieel. Een onderschotel is handig om water op te vangen.
De juiste potgrond:
Basis: turfvrije potgrond. Voeg compost toe voor voeding en kokosvezel of bladaarde voor een luchtige, vochthoudende structuur. Vermiculiet helpt de vochthuishouding.
Leg onderin de pot een laag hydrokorrels of grind voor drainage.
Een licht zure potgrond (pH 5,5 tot 6,0) is ideaal.
Planten in 4 stappen:
Vul de pot met een laag hydrokorrels van 2 tot 3 centimeter en daarna met potgrond tot 5 centimeter onder de rand.
Plant de aardbei op dezelfde diepte als in de kweekpot, met het hartje boven de grond.
Druk de grond licht aan en geef water tot het uit de drainagegaten loopt.
Zet de pot op een zonnige plek (minimaal 6 uur zon).
Verzorging tijdens het seizoen
Aardbeien uit eigen tuin worden alleen een succes als je ze goed verzorgd. Op welke manieren kun je daarmee rekening houden?
Water geven: 1 tot 2 keer per week
Houd de grond licht vochtig. Te nat zorgt voor wortelrot, te droog voor kleine, harde vruchten. In potten droogt de grond sneller uit en kan in de zomer dagelijks water nodig zijn. In volle grond is 1 tot 2 keer per week diep water geven genoeg. Geef extra water tijdens de bloei en vruchtvorming, en bij voorkeur 's ochtends, want dat voorkomt schimmels.
Bemesten: wanneer doe je dat?
Werk vóór het planten een aardbeienmeststof door de grond. Geef daarna een eerste bemesting in maart of april, een tweede bij het begin van de vruchtvorming (mei of juni) en een derde na de oogst voor herstel. Bemest planten in potten vaker, want de voeding spoelt sneller uit. Kies een meststof voor aardbeien of kleinfruit, met extra kalium voor de smaak. Bekijk bijvoorbeeld de speciale meststof voor aardbeien van Ecostyle of de biologische kleinfruit voeding van Pokon.
Bodembedekking: daarom is het slim
Leg zodra de aardbeien beginnen te rijpen een laag van 5 tot 10 centimeter stro, houtsnippers of worteldoek rond de planten. De vruchten blijven schoon, rotten minder snel en de grond blijft langer vochtig en koel.
Uitlopers wegknippen: scheelt de plant energie
Uitlopers zijn lange stelen met babyplantjes aan het uiteinde. Ze verschijnen eind juni of juli en kosten de plant veel energie, met minder bloemen en vruchten tot gevolg. Knip ze in het eerste jaar altijd weg, zo dicht mogelijk bij de moederplant. In het tweede en derde jaar kun je ze gebruiken om te vermeerderen.
Bescherming tegen vogels en slakken
Naast het verzorgen is ook het beschermen van aardbeien belangrijk om ze succesvol te oogsten. Waar kun je op letten?
Vogels weren
Span een fijnmazig net over de planten. Haal het net weg tijdens de bloei, zodat bijen erbij kunnen. Flikkerende cd's, vlaggetjes of windvaantjes kunnen vogels ook afschrikken.
Slakken bestrijden
Plukken met de hand werkt het beste. Daarnaast kun je diatomeeënaarde strooien, knoflook tussen de planten zetten of een biologisch slakkenmiddel gebruiken. Een laag stro helpt ook, want slakken houden niet van droog materiaal.
Oogsten en bewaren: wanneer doe je dat?
Pluk aardbeien als ze helemaal rood zijn, ook aan de onderkant, en lekker ruiken. Na het plukken worden ze niet meer zoeter. Knip of knijp het steeltje af, en trek niet aan de vrucht. Pluk elke 2 tot 3 dagen, bij voorkeur 's ochtends als de dauw is opgedroogd. Bewaar aardbeien op kamertemperatuur in plaats van in de koelkast, was ze pas vlak voor gebruik en eet ze binnen 2 tot 3 dagen. Heb je te veel? Vries ze in of maak jam.
Aardbeien vermeerderen met uitlopers
Met uitlopers krijg je gratis nieuwe planten. Gebruik daarvoor planten uit het tweede of derde jaar. Kies de uitloper die het dichtst bij de moederplant zit en laat per plant maximaal 2 tot 3 uitlopers staan.
In een potje: zet een potje met potgrond onder de uitloper en maak hem vast met een grondpin. Na 2 tot 3 weken is hij geworteld. Knip hem dan los en plant hem in augustus uit.
Op water: knip de uitloper met de babyplant af en zet hem op water tot er wortels zijn. Plant hem daarna in een potje en later in de tuin.
Na de oogst en in de winter
Na de oogst: bemesten, oud of ziek blad verwijderen en blijven water geven.
In het najaar: laat verkleurd blad zitten als winterbescherming.
In de winter: aardbeien zijn winterhard. Bij strenge vorst (onder ongeveer -10 °C) dek je ze af met stro, jute of vlies. Potten isoleer je met noppenfolie of zet je op een vorstvrije plek.
In maart: haal oud blad weg, geef een nieuwe bemesting en leg verse bodembedekking.
Wanneer vervang je aardbeienplanten?
Een plant geeft 2 tot 3 jaar maximale productie. Daarna krijg je kleinere vruchten, een lagere opbrengst en meer kans op ziektes. Vervang ze dan door uitlopers van gezonde planten of koop nieuwe, en plant ze op een andere plek. Wacht 3 tot 4 jaar voordat je weer aardbeien op de oude plek zet.
Veelgemaakte fouten bij aardbeien kweken
Te diep planten: de wortelkop rot.
Te weinig of te veel water: kleine, harde vruchten of wortelrot.
Geen bodembedekking: de vruchten rotten op vochtige grond.
Uitlopers laten groeien: de plant put zichzelf uit.
Vergeten te bemesten: kleine vruchten en een slechte oogst.
Te weinig zon: zure vruchten en slechte groei.
Te dicht planten: minder licht en lucht, en meer ziektes.
Oude planten te lang aanhouden: de opbrengst loopt terug.
Veelgestelde vragen over aardbeien kweken
Hoeveel aardbeien geeft één plant?
Gemiddeld ongeveer 150 tot 400 gram per seizoen, afhankelijk van ras en verzorging.
Kan ik aardbeien uit zaad kweken?
Ja, maar dat kost meer tijd en de planten geven pas in het tweede jaar vruchten. Plantjes kopen is makkelijker. Bekijk anders de aardbeienzaden.
Waarom zijn mijn aardbeien zuur?
Meestal door te weinig zon, te vroeg plukken of een ras dat minder zoet is. Kies een zonnige plek en pluk alleen volledig rijpe vruchten.
Kunnen aardbeien in de schaduw?
Ze overleven het, maar de vruchten blijven klein en zuur. Ze hebben minimaal 6 uur zon per dag nodig.
Hoe groot moet een pot zijn?
Minimaal 12 liter per plant. Voor 3 tot 5 planten gebruik je een pot van 30 tot 40 liter.
Kunnen aardbeien het hele jaar buiten blijven?
Ja, ze zijn winterhard. Alleen bij strenge vorst beschermen met stro of vlies.
Tot slot
Aardbeien in eigen tuin kweken is makkelijker dan je denkt, en de smaak is onvergelijkbaar met gekochte aardbeien. Kies voor volle grond of potten, geef je planten genoeg zon en water en bemest op tijd. Begin in augustus of in het vroege voorjaar, dan oogst je een zoete beloning. Veel pluk- en eetplezier!
Alles voor je aardbeientuin vind je bij Ranzijn, van aardbeienplantjes en aardbeienzaden tot speciale meststof.
